In deze folder leest u informatie over staar (cataract) en de behandeling hiervan. U vindt uitleg over de aandoening, de operatie, de nazorg en belangrijke leefregels.
Wat is staar?
Staar, ook wel cataract of grijze staar genoemd, is een vertroebeling van de natuurlijke ooglens. De ooglens bevindt zich achter de iris (het gekleurde deel van het oog) en is normaal helder. Wanneer deze lens troebel wordt, vallen beelden minder scherp op het netvlies. Hierdoor gaat u waziger of mistiger zien. Staar is een veelvoorkomende aandoening, vooral op oudere leeftijd.
Hoe ontstaat staar?
De meest voorkomende oorzaak is veroudering van de lens. Daarnaast kan staar ontstaan door:
- aangeboren afwijkingen
- diabetes mellitus (suikerziekte)
- langdurig gebruik van medicijnen zoals prednison of dexamethason
- eerdere oogoperaties of oogtrauma
Staar kan in één oog of beide ogen voorkomen.
Welke klachten kunt u hebben?
Veelvoorkomende klachten zijn:
- geleidelijk wazig zien
- mistig of dof zicht
- meer licht nodig bij lezen
- verblinding of schittering door licht
- moeite met autorijden, vooral in het donker
- dubbelzien of schaduwbeeld met één oog
- verminderde kleurwaarneming
- snelle verandering van brilsterkte
Wanneer is een operatie nodig?
Een staaroperatie is nodig wanneer u door het wazige zien hinder ondervindt in het dagelijks leven. Voorbeelden zijn:
- lezen wordt moeilijk
- autorijden voelt onveilig
- u voldoet niet meer aan de eisen voor uw rijbewijs
- werk of hobby’s worden bemoeilijkt
Er bestaan geen oogdruppels of medicijnen die staar kunnen verhelpen. Een operatie is de enige effectieve behandeling. De oogarts adviseert samen met u het juiste moment voor de operatie.
Geeft een operatie altijd beter zicht?
Meestal wel, maar dit is niet altijd gegarandeerd. Andere oogafwijkingen, zoals problemen van het netvlies (bijvoorbeeld maculadegeneratie), kunnen het zicht ook beperken. Daarom onderzoekt de oogarts vooraf zorgvuldig of de staar de belangrijkste oorzaak is van uw klachten.
Voorbereiding op de operatie
Biometrie (lensmeting)
Vooraf wordt een nauwkeurige meting van het oog gedaan om de sterkte van de kunstlens te bepalen. Draagt u contactlenzen?
- zachte lenzen: 2 weken vooraf uitlaten
- harde lenzen: 4 weken vooraf uitlaten
Dit zorgt voor een betrouwbare meting.
Welke kunstlens krijgt u?
Monofocale lens
Deze lens corrigeert scherp zicht op één afstand: veraf óf dichtbij. Vaak blijft een lees- of vertebril nodig.
Premium lens
Er zijn ook aanvullende opties:
- multifocale lens → scherp zicht veraf én dichtbij
- torische lens → correctie van cilinderafwijking
- multifocale torische lens → combinatie van beide
De standaard monofocale lens wordt volledig vergoed door uw zorgverzekeraar. Voor premiumlenzen geldt (vaak) een eigen bijdrage.
Op de dag van de operatie
U hoeft niet nuchter te zijn. Let op:
- geen oogmake-up
- geen crème of foundation rond de ogen
- geen nagellak of kunstnagels
- neem iemand mee die u naar huis begeleidt
- niet zelf rijden of fietsen na de operatie
Medicijnen, ook bloedverdunners, kunt u gewoon blijven gebruiken.
Hoe verloopt de operatie?
De operatie duurt meestal 15 tot 30 minuten. Het oog wordt verdoofd met druppels en soms met een aanvullende injectie. Tijdens de operatie verwijdert de oogarts de troebele natuurlijke lens via een kleine opening van ongeveer 2-3 mm. Dit gebeurt met een techniek die phaco-emulsificatie heet. Daarna wordt een kunstlens in het lenszakje geplaatst. De wondjes sluiten meestal vanzelf en hoeven vaak niet gehecht te worden.
Na de operatie
Na een ongecompliceerde ingreep mag u snel naar huis. Het is normaal dat het oog:
- rood is
- gevoelig aanvoelt
- traant
- een zandkorrelgevoel geeft
Pijnstilling
Bij pijn mag u gebruiken:
- paracetamol 1000 mg, 4 keer per dag gedurende 24 uur
Eventueel aanvullend:
- ibuprofen 400 mg, 3 keer per dag gedurende 2 dagen
Gebruik ibuprofen alleen als u hier geen maagklachten van krijgt.
Oogdruppels
Na de operatie krijgt u oogdruppels die alvast voor u door onze apotheek wordt voorbereid. Deze moet u gebruiken volgens het schema van uw oogarts. Raak het oog nooit aan met het flesje.
Risico’s en complicaties
Een staaroperatie is een zeer veilige en succesvolle operatie. Toch zijn er kleine risico’s:
- scheurtje in het lenszakje (1-2%)
- infectie van het oog
- vocht in de gele vlek (macula-oedeem)
- tijdelijk verhoogde oogdruk
- netvliesloslating
- nastaar
Nastaar
Soms wordt het lenszakje na enkele maanden of jaren opnieuw troebel. Dit heet nastaar. Dit kan eenvoudig en pijnloos met een korte laserbehandeling worden verholpen.
Controle na de operatie
U krijgt meestal twee controles:
- telefonische controle de volgende dag
- controle op de polikliniek na 4-6 weken
Tijdens de tweede controle wordt opnieuw een oogmeting gedaan.
Leefregels na de operatie
Eerste week
- niet in het oog wrijven
- beschermkapje dragen tijdens slapen
- niet op het geopereerde oog slapen in de eerste nacht
Eerste 2 weken
- niet zwaar tillen
- niet zwemmen
- niet sporten
- geen sauna
Eerste 3 weken
- geen oogmake-up
Eerste 4 weken
- niet in het oog wrijven
U mag wel:
- lezen
- televisie kijken
- computeren
- douchen
- haren wassen
- oogdruppels gebruiken
Wanneer contact opnemen?
Neem direct contact op met de polikliniek Oogheelkunde bij:
- plotseling slechter zien
- hevige pijn
- toenemende roodheid
- misselijkheid in combinatie met oogpijn
- lichtflitsen of zwarte vlekken
- plotseling verlies van gezichtsveld
Tot slot
Het herstel verschilt per persoon. Sommige mensen zien snel na de behandeling scherp, bij anderen duurt dit maanden.
Vragen of suggesties
Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, neem dan contact op via telefoonnummer: 085 120 0100 of via het e-mailadres oogheelkunde@acibademimc.com.
Bent u van mening dat bepaalde informatie ontbreekt of onduidelijk is, heeft u opmerkingen over deze brochure of over de gang van zaken tijdens het onderzoek die nuttig kunnen zijn, dan vernemen wij het graag. Volgende patiënten kunnen hier baat bij hebben.
Ons privacyreglement vindt u op http://www.acibademimc.com onder Privacy & klachten. Hier vindt u informatie over de mogelijkheid tot het melden van onveilige situaties (waaronder (bijna-)incidenten); klachten en/of claims;
Bij complicaties kunt u de kliniek (buiten) werktijden op het noodnummer bereiken: 06-214 66 796
Wat ik nog wil weten:
Versie: april 2026